ცოდნის გაღრმავება
მაღალტექნოლოგიური მისია დედამიწის ყველაზე მწირად შესწავლილი ჰაბიტატის – ღრმა წყლების დემისტიფიკაციას ესწრაფვის.
ცოდნის გაღრმავება
მაღალტექნოლოგიური მისია დედამიწის ყველაზე მწირად შესწავლილი ჰაბიტატის – ღრმა წყლების დემისტიფიკაციას ესწრაფვის.
ივნისის ერთ თბილ დილას 87-მეტრიანი კერძო კვლევითი ხომალდი აზორის კუნძულებიდან დაიძრა. კუნძულთა ეს ჯაჭვი კონტინენტური პორტუგალიის დასავლეთით, დაახლოებით 1600 კილომეტრში, ატლანტის ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს. თეთრად მბზინავი OceanXplorer-ი სახეცვლილ სუპერიახტას ჰგავდა – გემის ქიმთან ვერტმფრენის დასაჯდომი ადგილით, კიჩოსთან ახლოს კი ორი ყვითელი წყალქვეშა აპარატით იყო აღჭურვილი. გემის კორპუსის წყალში მცურავ ნაწილზე დამონტაჟებული იყო მაღალი გარჩევადობის სონარი (ჰიდროლოკატორი).
OceanXplorer-ი უნიკალური მისიის შესასრულებლად მიემგზავრება: ექვსლაყუჩიანი ზვიგენების მოსანიშნად და მონაცემების შესაგროვებლად მათთვის ბუნებრივ გარემოში, რომელიც იმდენად ღრმა წყლების ზონაშია, რომ მათი ქცევის დიდი ნაწილი ჯერ კიდევ ამოუცნობი რჩება. ეს პრეისტორიული მტაცებლები, რომელთა წინაპრები პირველად 200 მილიონი წლის წინ გამოჩნდნენ, 5,5 მეტრამდე სიგრძისაც იზრდებიან. ისინი ოკეანის მეზოპელაგიურ ფენაში, იმავე „ბინდის ზონაში“ არიან მიმალულნი; ეს გამორჩეულად ცივი რეგიონი 900 მეტრზე უფრო ღრმად მდებარეობს, სადაც მზის სინათლე თითქმის არ აღწევს. მიუხედავად ამისა, ყოველ საღამოს ნელა მოძრავი, თუმცა კარგად მოტივტივე ექვსლაყუჩიანი ზვიგენები აქედან ნაკლებად ღრმა წყლებისკენ სამსაათიან გზას გადიან, რათა საკვები მოიძიონ მათთვის ნაცნობ სანადირო ადგილას, კერძოდ, აზორის კუნძულების მახლობლად მდებარე წყალქვეშა მთის შვერილზე.
ბორტზე ეკიპაჟის თითქმის 70 წევრი იმყოფებოდა, მათ შორის, ზვიგენების შემსწავლელი ბიოლოგი მელისა მარკესი, რომელიც მექსიკაში გაიზარდა, ასევე სამხრეთაფრიკელი ეკოლოგი, ღრმა წყლების მკვლევარი, ზოლეკა ფილანდერი, რომელმაც უხერხემლოთა რამდენიმე ახალი სახეობა აღმოაჩინა, საოკეანო ტექნოლოგიების გამომგონებელი ერიკ სტეკპოული, რომელიც NASA-ს ვეტერანი და წყალქვეშა რობოტექნიკის კომპანიის თანადამფუძნებელია და პორტუგალიის აზორის უნივერსიტეტიდან მოწვეული ორი მეცნიერი, ჟორჟე ფონტეში და პედრუ აფონსუ, სწორედ მათ შექმნეს „ტეგი“, რომლითაც ნიშნავენ ზვიგენებს მათი ადგილმდებარეობის დასადგენად და ვიდეომასალის შესაგროვებლად.
გუნდი იმედოვნებდა, რომ ერთ ექვსლაყუჩიან ზვიგენს მაინც იპოვიდა, მას კამერით აღჭურვილ ტეგს მიამაგრებდა და მოგვიანებით ამ ტეგს დაიბრუნებდა – რაც აქამდე ღრმა წყლებში არავის გაუკეთებია. ამისთვის წყალში რამდენჯერმე მორიგეობით უნდა ჩაეშვათ ბორტზე არსებული ერთ-ერთი „ბაბლ-საბი“ (ბუშტი-წყალქვეშა აპარატი), რომელსაც ასეთი სახელწოდება თავისი აკრილის სფეროს გამო აქვს, სადაც მგზავრები თავსდებიან. უკანასკნელი რამდენიმე წლის განმავლობაში OceanXplorer-ის მკვლევრებმა დრამატული კადრები გადაიღეს, რომლებშიც ცელნამგალა ვეშაპები კუზა ვეშაპებზე ნადირობენ და დამატებით შეაგროვეს აუდიოჩანაწერები იმის შესახებ, თუ როგორ შეიძლება იყენებდნენ მამრი კუზა ვეშაპები წყალქვეშა რელიეფს, რათა მათი სიმღერის ხმა უფრო შორ მანძილზე ისმოდეს.
OceanXplorer-ი კვლევითი და მედიაწამოწყების, OceanX-ის საფლაგმანო გემია; OceanX-ის თანადამფუძნებელია რეი დალიო, ჰეჯ-ფონდ Bridgewater Associate-ის მილიარდერი დამფუძნებელი და მისი შვილი მარკი, რომელიც არაერთხელ ყოფილა National Geographic-ის ფილმების ერთ-ერთი პროდიუსერი. ჯგუფმა 2018 წელს დაიწყო მუშაობა და მიზნად დაისახა, „გამოიკვლიოს ოკეანე და ის მსოფლიოს გააცნოს“. ამ პროცესის ნაწილი იყო ყოფილი ნავთობის კოშკურების დამხმარე ნორვეგიული გემის მოძრავ სამეცნიერო კვლევით ცენტრად და ფილმის გადასაღებ მოედნად გადაკეთება. OceanX-ის მრჩევლებს შორისაა რეჟისორი ჯეიმს კამერონიც, რომელმაც „ავატარი“ და „ტიტანიკი“ გადაიღო.

გარდა ვერტმფრენებისა და „ბაბლ-საბებისა“, რომლის საშუალებით მკვლევრებს შეუძლიათ წყალქვეშ 1000 მეტრ სიღრმემდე ჩავიდნენ, ხომალდზე ასევე დისტანციურად მართვადი აპარატია (ROV), რომლის მეშვეობით გადაღება ამაზე გაცილებით უფრო დიდ სიღრმეზეა შესაძლებელი. გემი დამატებით აღჭურვილია ლაბორატორიებით და ჰოლოგრაფიული გამოსახულების მაგიდით მკვლევრებისთვის, რათა მათ ღრმა ოკეანიდან შეგროვებული მონაცემების თითქმის სატელევიზიო დონის მოდელები შექმნან. მთელ გემზე კინემატოგრაფიული ხარისხის 3000-ზე მეტი ნათურაა დამონტაჟებული. აგვისტოდან მაყურებლებს უკვე შეუძლიათ ნახონ ექვსლაყუჩიანთა ექსპედიციის შედეგები National Geographic-ის სერიალ OceanXplorers-ში.
OceanXplorers-ი ჟაკ-ივ კუსტოსა და ლუი მალის ნამუშევრითაა შთაგონებული, რომელთაც 70-იოდე წლის წინ ერთობლივად შექმნეს კუსტოს ბესტსელერი წიგნის, „მდუმარე სამყაროს“, კინოადაპტაცია. ეს დოკუმენტური ფილმი წყალქვეშა სამყაროს შესახებ გადაღებულ ფილმებს შორის ერთ-ერთი პირველი ფერადი ფილმი იყო და მან ოკეანის მიმართ ინტერესი მსოფლიო მასშტაბით გააღვივა.

თანამედროვე ეპოქას გამოადგებოდა „მდუმარე სამყაროს“ განახლებული ვერსია. უახლესი ტექნოლოგიებით უდიდესი გარღვევების პირას ვართ მეცნიერებაში, თუმცა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მათ დააფინანსებენ – რაც ნიშნავს იმას, რომ საზოგადოებას უნდა აფიქრებდეს ეს საკითხი და მოქმედებას მოითხოვდეს. ასეთი ინტერესის გამოწვევა და საჭირო პროცესების დაწყება ექვსი 30-წუთიანი ეპიზოდისგან შემდგარი სერიალით შესაძლოა რთულად წარმოსადგენად ჟღერდეს, მაგრამ, როგორც ვიდეომასალა ცხადყოფს, ყოველ მოგზაურობას შეიძლება კიდევ უფრო მოულოდნელი აღმოჩენები მოჰყვეს.
დაახლოებით 22:30-ზე კამერები ყველა კუთხიდან უღებდა დიდ ამწეზე შებმულ „ნეპტუნს“, OceanXplorer-ის ერთ-ერთ სამკაციან „ბაბლ-საბს“, რომელიც ბნელი ოკეანის თავზე იყო ჩამოკიდებული. შიგნით ისხდნენ ზვიგენების შემსწავლელი ბიოლოგი მარკესი, საზღვაო ეკოლოგი აფონსუ და წყალქვეშა ნავის პილოტი.
პირველი ეტაპი ექვსლაყუჩიანის მონიშვნა იყო: მათი პოპულაციური კვლევა იმ ტერიტორიაზე, სადაც ზვიგენები ოკეანის სიღრმეებში გატარებული დღეების შემდეგ ღამღამობით იკრიბებიან.
მას შემდეგ, რაც მარკესი და აფონსუ 250 მეტრზე მეტ სიღრმეზე მდებარე მთის შვერილთან დაეშვნენ, მათ დიდი ზომის სხეული დაინახეს, რომელიც წყალქვეშა აპარატის წინა ფარების გასწვრივ მიცურავდა.
„ზვიგენი, ზვიგენი, ზვიგენი!“ – დაიძახა მარკესმა, რომელიც ერთდროულად აღტაცებული და ოდნავ შეცბუნებული იყო. „უზარმაზარია. ზრდასრული. უეჭველად ზრდასრულია. დაახლოებით 4,5 მეტრი სიგრძის“.
წყალქვეშ გატარებული რვა საათის განმავლობაში, გუნდმა 11 ექვსლაყუჩიანი შენიშნა, რომლებმაც აღმა მიმართულებით დაახლოებით 550 მეტრი გამოცურეს საკვების ძიებაში. თითოეულ ზვიგენს განსხვავებული ტემპერამენტი ჰქონდა. ზოგიერთი მათგანი დისტანციას ინარჩუნებდა, ზოგიერთი კი პირდაპირ წყალქვეშა აპარატისკენ მიემართებოდა ან მის ქვეშ ცურავდა.
ყველა მათგანი მდედრი იყო ერთი ნორჩი მამრის გარდა, რაც ამყარებდა იმ ვარაუდს, რომ ეს ცხოველები შეწყვილების სეზონის მიღმა ერთი სქესის ჯგუფებად შეიძლება გადაადგილდებოდნენ.

ბრაიან სკერი, NATIONAL GEOGRAPHIC IMAGE COLLECTION
არცერთი პოტენციური სამიზნე არ მოძრაობდა სწრაფად. „როგორი ზანტია, – თქვა მარკესმა ერთ-ერთ ჩამვლელ ზვიგენზე, რომელსაც წყალქვეშა აპარატის შუქი ანათებდა, – ალბათ ენერგიას ზოგავს. თან ცივა გარეთ; სულ რაღაც 4°C-ია“.
ღრმა წყლები ჯერაც მრავალ საიდუმლოს ინახავს. ეს დედამიწის ყველაზე დიდი ჰაბიტატია და ოკეანის 95%-ზე მეტს მოიცავს, თუმცა მაინც ყველაზე მწირადაა შესწავლილი. 2017 წელს, გაეროს ოკეანის პირველ კონფერენციაზე, მეცნიერთა საერთაშორისო კოალიციამ გამოაცხადა თავისი განზრახვა, 2030 წლამდე ოკეანის მთელი ფსკერის დეტალური რუკის შესადგენად მრავალსხივიანი სონარის გამოყენების შესახებ. როდესაც პირველად განაცხადეს ამ ინიციატივის თაობაზე, რუკაზე ოკეანის ფსკერის მხოლოდ 6% იყო დატანილი ადეკვატური გარჩევადობით; ეს მაჩვენებელი ახლა მაღალი რეზოლუციით დატანილ 25%-მდე გაიზარდა და მას ყოველდღიურად რელიეფის კიდევ უფრო დიდი ნაწილი ემატება.
ეს ძალისხმევა შესაძლოა ოკეანის ფსკერის უკეთესად გაცნობაში დაგვეხმაროს, მაგრამ როდესაც საქმე ოკეანის კონსერვაციას ეხება, მკვლევრები დამატებითი გამოწვევის წინაშე დგებიან ჯერ კიდევ ნაკლებად შესწავლილი ეკოსისტემის დაცვისას. ოკეანეში მობინადრე სახეობათა უმეტესობა – ერთ-ერთი გამოთვლით, 90%-ზე მეტი – ჯერაც არ არის კლასიფიცირებული. აღმოჩენების მხოლოდ კატალოგიზების მიღმა, ოკეანის შემსწავლელი ორგანიზაციები ასევე ეცადნენ, ფართო საზოგადოებისთვის უკეთესად წარმოეჩინათ უცნობი სამყაროს საოცრებები.
„ჩვენ გვაქვს შესაძლებლობა, დავინახოთ, მოვისმინოთ და ნიმუშები ავიღოთ [ოკეანიდან] ისეთი გზებით, რომლებიც აქამდე უბრალოდ არასოდეს გვქონია“, – ამბობს კრის შოლინი, მონტერეის უბის აკვარიუმის კვლევითი ინსტიტუტის პრეზიდენტი და აღმასრულებელი დირექტორი.
წყალქვეშა აპარატები, სატელიტები, ROV-ები, ავტონომიური წყალქვეშა სატრანსპორტო საშუალებები, წყალქვეშა ობსერვატორიები და დრონები მეცნიერებსა და მკვლევრებს ოკეანეზე უპრეცედენტო წვდომას ანიჭებს. შედეგად, მეცნიერები საშუალოდ ზღვის 2000 ახალ სახეობას აღმოაჩენენ ყოველწლიურად.

ფოტო: ენდი მანი, OCEANX
„საოცარია, რაც ბოლო რამდენიმე წელიწადში მოხდა“, – ამბობს ჯიოტიკა ვირმანი, შმიდტის ოკეანის ინსტიტუტის აღმასრულებელი დირექტორი. ამ კვლევითი არაკომერციული ორგანიზაციის მხარდაჭერით ცოტა ხნის წინ მეცნიერებისთვის ახალი ასზე მეტი სახეობა აღმოაჩინეს – კერძოდ, ჩილეს სანაპიროსთან მდებარე წყალქვეშა მთაგრეხილისკენ მიმავალი ექსპედიციების დროს. „ბევრი რამ ხდება და სულ უფრო სწრაფად ხდება. თითქმის ექსპონენციურად გაიზარდა ის ინფორმაცია, რომელსაც ოკეანის შესახებ ვიღებთ“.
OceanX-ის ერთ-ერთი მიზანია ადამიანების ჯანმრთელობისა და ინოვაციების უზარმაზარი დანაკარგების შესახებ ინფორმაციის გავრცელება. ეს დანაკარგები შეიძლება იმ შემთხვევაში წარმოიშვას, თუ მნიშვნელოვანი სახეობები მანამდე გაქრებიან, სანამ მათ შესახებ მეტს გავიგებთ. „ოკეანე დნმ-ის ერთი უზარმაზარი ბიბლიოთეკაა, რომლის გამოყენება ადამიანებს სამედიცინო მიზნებისთვის შეუძლიათ, წარმოებისთვის – ყველაფრისთვის“, – ამბობს ვინსენტ პიერიბონი, OceanX-ის ერთ-ერთი აღმასრულებელი დირექტორი და იელის სამედიცინო სკოლის პროფესორი. ზღვის ცოცხალი არსებებისგან შეგროვებულ ნივთიერებებს აქტიურად იკვლევენ, როგორც პოტენციურ ანტიბიოტიკებს თუ ანტივირუსულ მედიკამენტებს და მათ ხელოვნური ძვლების შესაქმნელ კომპონენტებადაც კი განიხილავენ.
ამჟამად გავრცელებული ნარატივის დიდი ნაწილი „ოკეანის ნეკროლოგია“, – ამბობს ფილიპ კუსტო უმცროსი, კინორეჟისორი, მკვლევარი და ჟაკ-ივ კუსტოს შვილიშვილი. „ვფიქრობ, რომ ამან შეუშალა ხელი საზოგადოების წარმოსახვის დატყვევებას“.
მას შემდეგ, რაც დადასტურდა, რომ წყალქვეშა შვერილი ექვსლაყუჩიანების საკვები ადგილი იყო, გუნდმა ზვიგენების მონიშვნა დაიწყო. ერთ-ერთ ღამეს, „ნეპტუნმა“ მარკესი და ფონტეში კვლავ შვერილთან მიიყვანა.
ამჯერად, ექვსლაყუჩიანი ზვიგენის მისატყუებლად გახრწნილი თევზი წყალქვეშა აპარატიდან დაახლოებით ერთ მეტრზე გაშვერილ ლითონის ანკესზე დაამაგრეს.

როდესაც პირველი ექვსლაყუჩიანი გამოჩნდა, სატყუარა ვერ შენიშნა და მის ნაცვლად ყურადღება მცირე ლუკმას მიაპყრო, რომელიც გახრწნილ თევზს მოსძვრა, ფსკერისკენ დაეშვა და ზვიგენიც თვალს მიეფარა. გარკვეული დროის შემდეგ კიდევ ორი ზვიგენი გამოჩნდა. უცბად ერთ-ერთი ცხოველის დიდი, ტრაპეციისმაგვარი კუდი წყალქვეშა აპარატს ხმამაღალი დარტყმით მოხვდა, რამაც 16,5-სმ-იანი აკრილის კორპუსის მიღმა ყველა შეაშინა.
„ნეპტუნი“ აღჭურვილი იყო ლაზერული ვიზირების ჰარპუნით, რომლითაც ექვსლაყუჩიანის კანში ერთგვარი ისრის ტყორცნა შეიძლებოდა. ისართან რადიოლოკაციური გადამცემი იყო დაკავშირებული – პატარა, წითელი, დაცული შეფუთვა, რომელშიც კამერა და სხვა სენსორები იყო მოთავსებული. მათ ცხოველის სიჩქარის, სიღრმისა და მოძრაობების მონიტორინგი თითქმის 12 საათის განმავლობაში შეეძლოთ.
როდესაც ორიდან უფრო დიდი ზვიგენი გამოჩნდა, ფონტეშმა ისრის სატყორცნად ღილაკს დააჭირა, მაგრამ ისარი ოდნავ ასცდა მოძრავ სამიზნეს.
„ჯანდაბა“, – თქვა მან.
მარკესმა თავი ხელებს შორის მოიქცია. „ვერ ვიჯერებ“, – თქვა მან, სანამ კიდევ ერთხელ ანიშნებდა კოლეგას, რომ სხვა ზვიგენი უახლოვდებოდათ. მხოლოდ ერთი ისარი ჰქონდათ დარჩენილი, ვითარება დაძაბული იყო. ამჯერად ფონტეშმა ისარი ცხოველის განიერ ტორსს მოახვედრა. ზემოთ, OceanXplorer-ის მართვის ოთახში, სტეკპოული და აფონსუ ამ პროცესს აღტაცებით ადევნებდნენ თვალს.
ექვსლაყუჩიანები, სავარაუდოდ, დიდად არ შეცვლილან 200 მილიონი წლის განმავლობაში და იურული პერიოდიდან მოყოლებული თავიანთი მახასიათებლები შეინარჩუნეს. როდესაც დანიშნული ზვიგენი „ნეპტუნს“ მიუახლოვდა სადილის დასასრულებლად, კამერებმა დააფიქსირეს, როგორ ატრიალებდა ცხოველი თვალებს უკან სატყუარას დარხევისას. სხვა ბევრი ზვიგენისგან განსხვავებით, ექვსლაყუჩიანებს არ აქვთ სახამხამო აპკი ნადირობისას თვალების დასაცავად; ამის ნაცვლად, ისინი უბრალოდ … თვალებს უკან ატრიალებენ. ეკიპაჟის წევრებისთვის ეს იყო აშკარა მინიშნება იმაზე, თუ რამდენად სხვანაირები არიან ეს ცხოველები.
რადგან ექვსლაყუჩიანები გამორჩეულად კარგად ტივტივებენ, ერთი სამუშაო ჰიპოთეზის თანახმად, ნადირობისას მათ შეუძლიათ ოკეანის ქედების გასწვრივ იტივტივონ, თვალი ეჭიროთ პოტენციური მსხვერპლის სილუეტებზე და შემდეგ თავს დაესხან მათ.
მიუხედავად იმისა, რომ OceanXplorers-ი კამერიან წითელ ტეგზე იყო ორიენტირებული, მას თან ახლდა სხვა, უფრო მარტივი სატელიტური ტეგი, რომელსაც ცხოველების გადაადგილების შესახებ მონაცემთა გადაცემა დამატებით ცხრა თვის განმავლობაში შეეძლო. ეს მკვლევრებს საშუალებას აძლევდა, სახეობის ვერტიკალური მიგრაციების შესახებ მეტი შეეტყოთ. ასეთი წყალქვეშა მონიტორინგი მნიშვნელოვანია: მიუხედავად იმისა, რომ მეცნიერებს ღრმა წყლების ზვიგენების ბადეებით ან კაუჭებით დაჭერა და წყლის ზედაპირთან ამოყვანა შეუძლიათ, სიღრმიდან ამოყვანამ ამ არსებებს წნევის ცვლილებით გამოწვეული პოტენციურად ფატალური დაზიანებები შეიძლება მიაყენოს. სტრესის ქვეშ მყოფი ცხოველები, ამასთანავე, კარგ შესასწავლ ობიექტებს არ წარმოადგენენ, რის გამოც OceanX-ის მეცნიერებს სურთ, რომ ისინი თავიანთ ბუნებრივ გარემოში მონიშნონ.

ფოტო: ბრაიან სკერი
მართვის ოთახში განხილვის შემდეგ, რადიოლოკაციური გადამცემიდან მიღებული მონაცემებით თითქოს დადასტურდა ექვსლაყუჩიანი ზვიგენის სანადირო მეთოდის შესახებ გამოთქმული ვარაუდი. ზვიგენი ნელა მოძრაობდა, ზემოთ მიმართული პატარა აჩქარებებით, რაც იმის ნიშანი შეიძლება ყოფილიყო, რომ ის მსხვერპლს ქვემოდან უსაფრდებოდა.
„ზღვა, მას შემდეგ, რაც მოგვაჯადოებს, თავისი საოცრებების ქსელში სამუდამოდ მოგვიმწყვდევს“, – წერდა ჟაკ-ივ კუსტო. იმ დროს, როდესაც საზოგადოების სულ უფრო მეტად გაფანტული ყურადღების გამო შესაძლოა გართულდეს კომპლექსური ინფორმაციის გადამუშავება, OceanX-ი ცდილობს, ამ „ჯადოს“ მოქმედება გაახანგრძლივოს.
ის, რასაც მისი მეცნიერები ხალხს უზიარებენ, როგორც ჩანს, საზოგადოების ყურადღებასაც იპყრობს: OceanX-ს TikTok-ზე ოთხ მილიონზე მეტი გამომწერი ჰყავს.

წყალქვეშა აპარატით მორიგი ჩაშვების დროს, მარკესმა და აფონსუმ იხილეს, როგორ ჩაიარა დიდმა ექვსლაყუჩიანმა შვერილის ძირთან ახლოს. ეს ცხოველის თავში არსებულ ზემგრძნობიარე ელექტრულ სენსორებს შეიძლება მივაწეროთ, რომელთა გამოყენებითაც მას სხვა არსებათა მოძრაობების სიბნელეში დაფიქსირება შეუძლია. მაგრამ იმის ნაცვლად, რომ კვების იმ მეთოდს შესწრებოდნენ, რომელსაც ისინი ვარაუდობდნენ, სულ სხვა რამ მოხდა. ცხოველი სწრაფად ამოტრიალდა და კუდი ჯერ თავს ზემოთ ვერტიკალურად აიქნია, შემდეგ კი წინ და უკან დაიწყო ქნევა; ზვიგენი თითქოს ზღვის ფსკერზე რაღაცის გამოჭერას და მომწყვდევას ცდილობდა. ეს შეიძლება ქვიშის ქვეშ დამალული სკაროსი ყოფილიყო.
OceanXplorer-ზე დაბრუნების შემდეგ მარკესი და მისი გუნდი განიხილავდნენ, თუ რამდენად არ ამართლებდა ეს მომენტი მათ მოლოდინებს. იმის ნაცვლად, რომ რომელიმე ვერსია ან გამართლებულიყო, ან – არა, სიმართლე უფრო ამაღელვებელი გამოდგა: ექვსლაყუჩიანს შეიძლება ნადირობის რამდენიმე ერთმანეთისგან განსხვავებული ტაქტიკა ჰქონდეს.

ფოტო: შელ ბლაისი, ბიმინის ზვიგენების ლაბორატორია
ეს მოულოდნელი აღმოჩენაა და შეგვახსენებს, თუ რამდენად ბევრი რამ რჩება ამოუცნობი.
ერთ დღეს, შებინდებისას, მზემ აზორის კუნძულების კლდოვანი ფერდობები გაანათა, OceanXplorer-ი კი გზას მიუყვებოდა – დიდი ხომალდის ზურგს მქრქალი შუქი ანათებდა, რომელიც მის ირგვლივ გაშლილ თვალუწვდენელ ოკეანეში ირეკლებოდა. საბოლოოდ, გემი ნავსადგურს დაუბრუნდება საწვავის შესავსებად და მორიგი მისიის დასაწყებად, რისთვისაც ადგილობრივი მეცნიერების სხვა ჯგუფს მოიწვევს, რათა სიღრმეების შესწავლა მათ განაგრძონ.
როდესაც გემი წინ მიიწევდა, ის პატარა მოჩანდა ოკეანის ფონზე, რომელიც იმდენად შორს იყო გადაჭიმული, ჰორიზონტის მბზინავ ხაზს ერწყმოდა. ზღვაზე გატარებულ თითქმის ყოველ დღეს დგება ისეთი წამი, როდესაც სწორად შერჩეული პერსპექტივიდან უზარმაზარი ხომალდი უეცრად პატარა ჩანს. როდესაც ხედვის არე იზრდება, ოკეანე ყოველთვის დიდდება.


აღმოაჩინეთ მეტი ღრმა წყლების საოცრებების შესახებ. NATIONAL GEOGRAPHIC-ის სერიალ OceanXplorers-ის ჩვენება DISNEY+-ზე აგვისტოში დაიწყო.